Wat is geraffineerde olijfolie precies?
Geraffineerde olijfolie is een bewerkte vorm van olijfolie. Het wordt gemaakt van olijven die niet geschikt zijn om direct te persen tot extra vierge olijfolie. Deze olijven leveren vaak een olie op met een hoge zuurgraad of een onaangename geur en smaak. Door een proces van raffinage wordt de olie gereinigd, zodat ze alsnog bruikbaar wordt voor consumptie.
Door deze bewerking verdwijnen de scherpe smaken en geuren die ontstaan bij slechte oogstomstandigheden of te rijpe olijven. Het resultaat is een lichte, neutrale olie die goed te gebruiken is in de keuken.
Waarom wordt olijfolie geraffineerd?
Niet elke olijfolie komt perfect uit de pers. Olie van beschadigde of overrijpe olijven, ook wel lampante olie genoemd, is te zuur en te bitter om direct te eten. Door raffinage kan deze olie worden gezuiverd en veilig worden gemaakt voor consumptie.
Het doel van raffinage is dus niet om de olie beter te maken dan extra vierge olijfolie, maar om minder kwalitatieve olie alsnog bruikbaar te maken. Zo wordt verspilling voorkomen en kan de olie worden ingezet voor bakken, braden of industriële toepassingen.
Het verschil tussen geraffineerde olijfolie en extra vierge olijfolie
Hoewel beide producten van de olijf komen, verschillen ze flink in kwaliteit, smaak en voedingswaarde.
Productiemethode:
Extra vierge olijfolie wordt puur mechanisch verkregen door koude persing van verse olijven, zonder toevoeging van hitte of chemicaliën. Geraffineerde olijfolie wordt juist bewerkt met warmte en filtratie om onzuiverheden en geurstoffen te verwijderen.
Smaak en aroma:
Extra vierge olijfolie heeft een uitgesproken, fruitige smaak die soms licht bitter of peperig kan zijn.
Geraffineerde olijfolie smaakt juist neutraal. Dat maakt haar geschikt voor gerechten waarbij je geen olijfsmaak wilt proeven, zoals bij het bakken van pannenkoeken of vlees.
Voedingswaarde en gezondheid:
Tijdens het raffineren gaan veel antioxidanten, polyfenolen en vitamines verloren. Daardoor bevat geraffineerde olijfolie minder gezonde stoffen dan extra vierge olijfolie. Toch blijft het een beter alternatief dan dierlijke vetten of transvetten, omdat het nog steeds rijk is aan enkelvoudig onverzadigde vetzuren.
Kwaliteitsnormen:
Extra vierge olijfolie moet aan strenge eisen voldoen, met een zuurgraad onder 0,8%.
Geraffineerde olijfolie mag een hogere zuurgraad hebben en wordt vaak gemengd met een klein percentage extra vierge olijfolie voor een mildere smaak. Zulke mengsels vind je in de supermarkt vaak als “milde olijfolie” of “pure olijfolie”.
Gebruik in de keuken:
Extra vierge olijfolie is ideaal voor koude toepassingen, zoals salades of dips, en voor licht verhitten.
Geraffineerde olijfolie is beter bestand tegen hoge temperaturen en dus handiger voor bakken en braden.
Is geraffineerde olijfolie gezond?
Veel mensen vragen zich af of geraffineerde olijfolie gezond is. Het korte antwoord: ja, maar minder dan extra vierge olijfolie.
Tijdens de raffinage gaan antioxidanten, polyfenolen en vitamines grotendeels verloren. Daardoor bevat geraffineerde olijfolie minder stoffen die bijdragen aan de bescherming van cellen en het tegengaan van ontstekingen.
Toch betekent dat niet dat het ongezond is. Geraffineerde olijfolie bevat nog steeds enkelvoudig onverzadigde vetten, zoals oliezuur. Deze vetten helpen het cholesterol op peil te houden en zijn beter voor je hart dan verzadigde vetten of boter.
Conclusie: geraffineerde olijfolie is niet ongezond, maar minder voedzaam dan extra vierge olijfolie. Zie het als een praktische olie voor dagelijks gebruik, niet als een superfood.
Wat betekent geraffineerde olijfolie voor jou als consument?
Voor consumenten draait het vooral om gebruik en smaak. Geraffineerde olijfolie is zachter, neutraler en vaak een stuk goedkoper dan extra vierge olijfolie.
Wanneer kies je voor geraffineerde olijfolie?
Als je dagelijks bakt of frituurt, of als je liever geen uitgesproken olijfsmaak in je gerecht wilt, dan is geraffineerde olijfolie een logische keuze. Ook voor grote hoeveelheden in de keuken is het een betaalbare optie.
Wanneer kun je het beter vermijden?
Als je olijfolie wilt gebruiken voor koude gerechten, salades of als smaakmaker, kies dan voor extra vierge. Die is rijker aan geur, kleur en gezonde stoffen.
Hoe herken je geraffineerde olijfolie in de winkel?
Het etiket vertelt je veel over wat er in de fles zit. Geraffineerde olijfolie wordt zelden letterlijk zo genoemd. Let daarom op termen als:
Pomace (of sansa): gemaakt van restmateriaal van olijven, altijd geraffineerd.
Pure olijfolie: meestal een mengsel van geraffineerde en een klein beetje extra vierge olijfolie.
Light olijfolie: niet lichter in calorieën, maar wel geraffineerd en milder van smaak.
Extra vierge: ongeraffineerd en van de hoogste kwaliteit.
Veelgestelde vragen
Is geraffineerde olijfolie gezonder dan zonnebloemolie?
Ja, in de meeste gevallen wel. Beide oliën bevatten onverzadigde vetten, maar olijfolie bevat meer enkelvoudig onverzadigde vetzuren en minder omega-6. Daardoor is het vaak beter voor het hart.
Waarom geraffineerde olijfolie?
Het raffineren maakt olie van mindere kwaliteit geschikt voor consumptie. Zo wordt verspilling voorkomen en kan de olie veilig worden gebruikt voor koken of bakken.
Wanneer met geraffineerde olijfolie bakken?
Gebruik geraffineerde olijfolie bij temperaturen tot ongeveer 220 °C. Het is uitstekend geschikt voor bakken, braden en zelfs frituren.